Baat het niet, dan schaadt het wel
Hoe Yeph door samenwerking, maatwerk en ervaring bijdraagt aan écht passende zorg voor jongeren en gezinnen met de meest complexe hulpvragen.
Waarom wij zeggen:
“baat het niet, dan schaadt het wel”
Jongeren en gezinnen waarbij Yeph betrokken is, hebben vaak al een lange hulpverleningsgeschiedenis. Ondanks veel inzet blijven er grote zorgen over ontwikkeling en veiligheid. Hoe komt het dat zij toch vastlopen? Ons antwoord: omdat hulp niet altijd aansluit op wat écht nodig is.
Met onze kennis en ervaring helpen we echt passende hulp te organiseren. Want hulp die niet werkt, schaadt vaak wel. In de praktijk zien we de volgende situaties:
Keuzes baseren op ‘gunnen of ‘hopen’ in plaats van zorgvuldige analyse en deskundigheid. Keer op keer kiezen voor gezins-wonen bijvoorbeeld, bij een kind dat als gevolg van zeer ernstig trauma- en hechtingsproblematiek of forse loyaliteitsconflicten, niet aan de verwachtingen van het gezinsleven kan voldoen. Het kind loopt dan telkens vast, ervaart afwijzing na afwijzing.
Veel overleg, weinig actie: Praten over rolverdeling en geld, met mensen die jongere en ouders nooit ontmoeten. Een deel van de verantwoordelijkheid hebben, maar niet aanspreekbaar zijn voor het geheel. Tijd en geld gaan op aan overleg, zonder merkbaar resultaat voor jongere en gezin.
Als hulpverlener de plek van ouders, netwerk of onderwijs overnemen. Door uren individueel met jongeren op pad te gaan, of volledig in een aparte woning te begeleiden. Jongeren worden zo volledig afhankelijk, bouwen geen netwerk op en verliezen vermogen om zelfstandig, in een gezin, groep of klas te functioneren.
Interventie na interventie inzetten, op basis van wat methodisch kán in plaats van aansluiten bij wat deze jongere of dit gezin nu áánkan. Het uitblijven van resultaat ervaren als falen of onwil, terwijl eigenlijk sprake is van onvermogen. Doorgaan tegen beter weten in, betekent vastlopen in een negatieve spiraal.
Dossiers zijn belangrijk voor passende hulp, maar bevatten vaak niet het hele verhaal. Echt contact is nodig om de dynamiek tussen jongere, ouders en hulpverlening beter te begrijpen en mogelijkheden te bespreken. Besluitvorming op basis van papier of beeldscherm, vergroot de kans op niet passende hulp, faalervaringen en doorplaatsingen.
Hulpverlening ad hoc starten en langdurig doorzetten, zonder goede analyse van de hulpvraag en zonder zicht op kwaliteit en ontwikkeling. Kiezen voor een plek ómdat er plek is. Dit betekent extra risico op negatieve ervaringen, doorplaatsen, onnodige afstand van huis en vastlopen van onderwijs.
“Het vertrouwen dat de Utrechtse regio’s ons geven, maakt het mogelijk om jongeren en gezinnen de best mogelijke zorg te geven. Geen kaders over welke producten we onder welke voorwaarden mogen inzetten, maar ruimte om samen te beslissen. Zo kunnen we ook sneller doen wat nodig is.”
Saskia Peerenboom
Manager Yeph
01
Yeph in het kort
Yeph helpt jongeren, ouders en hulpverleners bij situaties waarin de zorg vastloopt. We brengen hoogspecialistische expertise samen en verbinden die aan de vragen van jongeren, ouders en het netwerk om hen heen.
We kijken niet alleen naar de jongere, maar naar het geheel: de wisselwerking tussen jongere, ouders, netwerk en betrokken hulpverleners. Samen beslissen we wat nodig is om de situatie te verbeteren. Of dat nu meer, minder of andere zorg is. Als het kan, versterken we hulp thuis of op de plek waar jongere woont. Voor sommige jongeren en gezinnen is dit niet voldoende en bieden onze hoogspecialistische voorzieningen uitkomst. Samen wegen we de kansen én de risico’s zorgvuldig af. Want voor alle hulp en zéker voor uithuisplaatsingen en overplaatsingen geldt: Baat het niet, dan schaadt het (mogelijk) wel.
Samen staan voor het kind
Yeph is een samenwerkingsverband van Youké, Pluryn en ’s Heeren Loo voor vier Utrechtse jeugdzorgregio’s. Specialisten van deze organisaties bundelen hun kennis, en ervaring in het Yeph Expertiseteam. Dit team sluit tijdelijk aan bij jongeren, gezinnen en hulpverleners, helpt om de meest ingewikkelde situaties te begrijpen en samen passende zorg te organiseren. Continuïteit in relaties en onderwijs proberen we zoveel mogelijk te waarborgen. We doen dit vanuit de nodige ervaring met complexe hulpvragen, kennis van de sociale kaart en een kalm brein. Zodat jongere, ouders én betrokken hulpverleners samen weer vooruit kunnen.
“Bij sommige gezinnen zijn we jaren betrokken. Eerst vanuit het Expertiseteam om advies te geven en mogelijkheden te overwegen. Dan gaat het een tijd goed en worden we later weer gebeld als het ingewikkeld is. Elke keer bekijken we heel zorgvuldig: wat helpt deze jongere en dit gezin nú vooruit? Het is echt maatwerk.”
Esther Kretz
Gedragswetenschapper en systeemtherapeut i.o.
In dit magazine laten we zien wat dat in de praktijk betekent
Met verhalen van en over jongeren, ouders en hulpverleners en inzicht in onze aanpak. We laten zien hoe samenwerking bij complexe hulpvragen echt verschil maakt. Voor de jongeren en gezinnen, voor hulpverleners én voor gemeenten. We begonnen met drie doelen:
1) minder instroom
2) transformatie van hoogspecialistisch verblijf
3) snellere doorstroom
Inmiddels is de instroom gehalveerd, de zorg steeds meer open, gezinsgericht en kleinschalig en leidt structurele inzet tot snellere doorstroom. Landelijk staan we goed ‘op de kaart’. Jongeren uit de Utrechtse regio’s verblijven minder vaak in de JeugdzorgPlus dan jongeren uit andere regio’s.
Spreiding JeugdzorgPlus per regio
Het aantal jeugdigen in de JeugdzorgPlus per regio, peildatum 1 oktober 2025. Met de kleurschakering is de verhouding in de aantallen tussen regio’s van herkomst zichtbaar gemaakt. Op 1 oktober 2025 verbleven in totaal 405 jongeren in de accommodaties van de JeugdzorgPlus instellingen, waarvan 15 uit de vier Utrechtse regio’s. Bron: Monitor JeugdzorgPlus
Complexe jeugdzorg in vogelvlucht
02
Voor wie we het doen
“Goedemiddag, is dit het Yeph Expertiseteam? Ik bel voor een meisje, 13 jaar. Woonde tot voor kort in een gezinshuis, maar moest daar weg en woont nu bij haar tante. Daar kan ze niet lang blijven. Ze houdt zich niet aan afspraken, blowt, gaat niet naar school. Soms is ze nachten weg en treft de politie haar bij vreemde mannen. Haar ouders zijn radeloos. Dit is al de zoveelste plek, het lijkt of niks echt helpt…
Jongeren en gezinnen met de meest complexe problemen
Gemiddeld maakt 1 op de 7 jongeren uit de Utrechtse regio’s gebruik van jeugdzorg, maar slechts 1 op de 2050 krijgt hoogspecialistische jeugdhulp van Yeph.
Wij zijn er voor het topje van de zorgpyramide: Een kleine groep jongeren en gezinnen, met grote problemen. Depressie, suïcidaliteit, agressie, criminaliteit, middelengebruik, schooluitval, verstrikt in mensenhandel en geïsoleerd leven: een greep van wat we in de praktijk tegenkomen.
Vaak zijn deze problemen te herleiden naar de thuissituatie en trauma’s uit de eerste levensjaren. Denk aan verwaarlozing, (seksueel) misbruik, huiselijk geweld, oorlogstrauma’s, uithuisplaatsing en steeds op verschillende plekken wonen. ‘Gewoon meedoen’ kan dan heel ingewikkeld zijn, zeker naarmate kinderen ouder worden en verwachtingen toenemen. Een diagnose zoals een verstandelijke beperking, ADHD of autisme versterkt dit.
Veel ouders hebben ook eigen problemen, zoals psychiatrische stoornissen, onverwerkte trauma’s of relatieproblemen. Maar ook stress over geld, de woonsituatie, gezondheid of werk. Dit heeft invloed op hun vermogen om er voor hun kind te zijn. Tel daar negatieve hulpervaringen en het ontbreken van een steunend netwerk bij op en er is sprake van ‘complexe multi-problematiek’. Het gedrag van de jongere blijkt vaak een natuurlijke reactie op al deze heftigheid.
Al 100 hulpverleners versleten, komt het ooit goed?
Meer dan 10 verschillende woonplekken, meer dan 10 verschillende scholen, meer dan 100 hulpverleners… Helaas is dat voor sommige jongeren de harde werkelijkheid. Passende zorg voor hen vinden is ontzettend ingewikkeld. Niet gek dus, dat zij het vertrouwen in hulpverleners en de motivatie voor behandeling verliezen. En denken: waarvoor dóe ik dit, komt het óóit nog goed?
“Een jongere noemde mij ‘nummer 63’. Hij had het opgegeven alle namen van hulpverleners te onthouden.”
Arie
pedagogisch hulpverlener
Waarom regionale specialistische jeugdhulp voor deze kleine groep niet werkt
Hoewel regionale, specialistische jeugdhulp veel jongeren kan helpen, is dat bij deze kleine groep niet het geval. Dat is geen onwil, onkunde of gebrek aan inzet. Het is de onbalans die ontstaat in de driehoek jongere-ouders-hulpverleners.
Basishulp en specialistische jeugdhulp hebben bij complexe multi-problematiek niet het resultaat dat wordt verwacht. De hulp sluit onvoldoende aan bij de problemen die onder het gedrag schuilgaan. Vaak ontbreekt de basis om behandeling in te kunnen zetten, omdat de woonsituatie te onrustig of onveilig is. Als hulp keer op keer vastloopt, jongeren en gezinnen worden afgewezen, doorverwezen, doorgeplaatst, negatieve ervaringen opdoen en weliswaar heel véél hulp krijgen, maar niks écht helpt, raakt het overzicht en vertrouwen verloren. De spanning bij jongere, gezin en hulpverlening loopt op. Er komen vraagtekens bij de kwaliteit van de hulp en de motivatie van jongere en ouders, er ontstaat wantrouwen en stress. Hoe meer deze negatieve spiraal doorzet, hoe heftiger de emoties en hoe beangstigender het gedrag kan worden. Het ontbreken van een dag-structuur en onderwijs, zet het gezinsleven en de woonsituatie van jongeren extra onder druk. Dit kan zo ver gaan dat de ontwikkeling van jongere en de veiligheid van jongere, ouders en de mensen om hen heen ernstig bedreigd worden. Met grote impact voor de jongere en het gezin zelf, maar ook voor anderen zoals familie, klasgenootjes, leraren of buren. Er is een gevoel van tekortschieten en er ontstaan hoge maatschappelijke kosten.
Yeph zorgt voor hoop en perspectief
Voor deze jongeren is de hoogspecialistische hulp van Yeph ónmisbaar. Nu en later. Preventie of regionale jeugdhulp is niet voldoende. Sommige situaties zijn zo complex dat integrale, multidisciplinaire zorg nodig is. Voor de jongere én het gezin, vanuit jeugdhulp én onderwijs. Met doorzettingsvermogen en als het écht nodig is, mogelijkheden om jongere te beschermen. We zetten al onze ervaring en expertise voor deze kwetsbare doelgroep in. Zodat deze jongeren en gezinnen weer hoop en perspectief krijgen. Het liefst in een zo vroeg mogelijk stadium, zodat we faalervaringen voorkomen en jongeren gelijk passende hulp krijgen. Daarover gaan we graag het gesprek aan.
“Voor het eerst voelde ik me veilig. Ik leerde dat wat ik deed, me helemaal niet hielp. Sinds kort ga ik weer naar school, daar ben ik heel blij om”.
Naomi
13 jaar
“Meer hulpverleners in een gezin is niet altijd de oplossing. Het kan juist voor meer stress, wantrouwen en overbelasting zorgen.”
Nienke Foolen
Gedragswetenschapper
03
Inkijkje in de hoogspecialistische jeugdhulp
Onze hulp start bij het Yeph Expertiseteam. Samen met jongere, ouders en al betrokken hulpverleners kijken we zorgvuldig welke zorg nodig is. Is de hoogspecialistische jeugdhulp passend, dan gaan we op zoek naar de best mogelijke behandeling. Thuis waar dat kan, op één van onze voorzieningen als dat is wat jongere helpt.
Het dagelijks leven op een veilige plek
Onze behandelvoorzieningen vallen onder één van de Yeph-organisaties: Youké, Pluryn of ’s Heeren Loo. De locaties zijn gelegen in de buurt van woonwijken, op de boerderij of juist binnen een beschermde omgeving (terrein). Er staan altijd meerdere woningen dicht bij elkaar. Iedere woning heeft een vast team van pedagogisch medewerkers, die intensief samenwerken met ouders en eventuele anderen. Alle medewerkers zijn opgeleid in het omgaan met getraumatiseerde jongeren. Veiligheid, structuur en een fijne sfeer zijn uitgangspunt. Het hele gezin is bij de behandeling betrokken. We sluiten aan bij wat jongere en ouders zelf kunnen, kijken wat thuis nodig is, wat anderen al doen en hoe we kunnen samenwerken. Ook als jongeren bij ons verblijven, gaat het gewone leven door. Jongeren gaan regelmatig naar huis, bezoeken vrienden, sporten, gaan erop uit. Medewerkers komen bij het gezin thuis en ouders zijn bij ons welkom. Vertrouwen en verbinding zijn de basis om samen verder te komen.
Stabiele basis
Op onze voorzieningen voor hoogspecialistische jeugdhulp combineren we stabiliteit en deskundigheid. Dat maakt het verschil. Een stabiele basis geeft jongeren rust en zorgt voor minder escalaties. Integrale samenwerking en verbinding van diverse expertises maakt snellere beslissingen én betere zorg mogelijk. Zo helpen we jongeren en gezinnen, en dat betekent ook: lagere maatschappelijke kosten op de lange termijn.
“Elke jongere heeft een eigen programma van onderwijs of dagbesteding, sport, vrije tijd en therapie. Op veel van onze locaties is een school aanwezig. Er zijn ook jongeren die extern naar dagbesteding, school of werk gaan. Vrije tijd heeft veel aandacht, omdat wij graag willen dat de jongeren een goed gevuld leven hebben binnen en buiten onze locatie. Met familie, vrienden, hobby’s en sport. In het weekend gaan veel jongeren naar huis. Naar hun ouders, of bijvoorbeeld naar hun pleeggezin.”
Hilde Weijts
Klinisch psycholoog
Locaties van onze zorgaanbieders
De groepen vallen onder één van de Yeph-organisaties:
- Pluryn is voor jongeren met een normale begaafdheid, jongeren met een licht verstandelijke beperking en jongeren met (bijkomende) psychiatrische problematiek.
- Youké is voor jonge kinderen tot 12 jaar met een normale begaafdheid.
- ’s Heeren Loo is voor jongeren met een licht verstandelijke beperking.
Pluryn - Maarsbergen
Valkenheide
Pluryn - Maarsbergen
Het Klaverhof
’s Heeren Loo - Ermelo
Groot Emaus
’s Heeren Loo - Soest
Groot Emaus
Youké - Zeist
Kinabu-groep
Pluryn - Zeist
Specialistisch wonen
Pluryn - Driebergen
De Dijckhof
Meepraten? Natuurlijk!
We vinden het heel belangrijk dat jongeren en ouders meepraten over wat er speelt op onze locaties. Daar doen we van alles aan, via mentoren, huisvergaderingen en (leefklimaat)onderzoeken. De meeste locaties hebben ook een jongerenraad en ouderraad. Marissa van 14 jaar zit met 6 andere jongeren in zo’n jongerenraad. Marissa: “We bespreken waar jongeren last van hebben en proberen een oplossing te vinden. Jongeren wilden een tijdje terug bijvoorbeeld meer activiteiten op het terrein. Inmiddels is hier een kookclub opgestart. Ze doen echt wat met onze punten.”
“Ik vind het fijn dat er elke week vaste begeleiders op de groep zijn. Je leert ze dan een beetje kennen en vertrouwen.”
Devano
13 jaar
De kracht van multidisciplinaire samenwerking
Aan alle voorzieningen zijn gedragswetenschappers en ouder-gezinsbegeleiders gekoppeld, die betrokken zijn bij de zorg aan de jongere en het gezin. Zij worden ondersteund door kinder- en jeugdpsychiaters, (GZ-)psychologen, (ortho)pedagogen, systeemtherapeuten, psychotherapeuten, klinisch psychologen en vaktherapeuten. Aan de locaties zijn ook artsen (huisarts, AVG-arts), (psychiatrisch) verpleegkundigen geestelijk verzorgers en een Crisisdienst verbonden.
Al die disciplines samen maken hoogspecialistische behandeling mogelijk. Altijd in samenwerking met verwijzer en met onderwijs, vaak in verbinding met netwerkpartners die al betrokken waren of waarmee we specifiek de samenwerking zoeken. Bijvoorbeeld rondom forensische problematiek, verslaving of eetproblemen. Met elkaar vormen we één multidisciplinair team rondom een individuele jongere en gezin.
“Er zijn jongeren waarmee wij zes keer per dag naar de Eerste Hulp moeten omdat ze zichzelf verwonden. Een eigen arts en verpleegkundige bieden dan uitkomst. Een vertrouwd gezicht en snelle hulp, zonder oordeel.”
Marjan Pellikaan
Systeemtherapeut
Methodisch en doelgericht
Iedere jongere heeft een behandelplan, dat we samen met jongere, ouders en verwijzers opstellen. Hierin staan het perspectief en de behandeldoelen waaraan we werken. Is er veel onduidelijk, dan bieden we aanvullende diagnostiek. Denk aan intelligentie-onderzoek, persoonlijkheidsdiagnostiek, psychiatrisch onderzoek of gezinsdiagnostiek. Een gedeelde verklarende analyse is de start voor het individuele behandelplan.
Onze aanpak is altijd persoonsgericht, systeemgericht, de-escalerend en traumasensitief. We werken afhankelijk van de hulpvraag met evidence-based methodieken zoals ‘Stapstenen’ en ‘Verbindend Gezag’ en hebben veel aanvullende behandelingen, zoals:
- Vaktherapieën: psychomotorische therapie, beeldende therapie en muziektherapie
- Cognitieve gedragstherapie, schematherapie, psychotherapie
- Speltherapie gericht op de band tussen ouders en kind
- Traumatherapie zoals EMDR
- Safe & Sound, voor jongeren die slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting of misbruik
- Intensieve Ambulante Gezinsbehandeling en Gezins-FACT ter voorkoming of verkorting van opname
- Antroposofische vormen zoals fysiotherapie met ritmische massage
- Psychofarmaca
Met andere hoogspecialistische jeugdhulporganisaties, universiteiten en hogescholen vormen we een landelijk netwerk. We doen onderzoek, innoveren en leiden medewerkers op. Zo zorgen we ervoor dat onze behandelingen evidence-based en practice-based zijn: Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en normen en richtlijnen uit het vakgebied.
Een potje bowlen
Jip is 15 jaar en verblijft sinds 10 maanden binnen een behandelgroep bij Pluryn. Hij volgt speciaal onderwijs op het terrein en voetbalt graag. Soms gaat hij naar het Honk. Elke woensdagavond zoeken jongeren elkaar hier op om spelletjes te spelen, wat te drinken en te gamen. Uitjes zijn er ook, vooral in de vakanties. Afgelopen Kerst ging Jip met de groep uit eten en in het weekend gaan ze wel eens een potje bowlen. Jip wint dan vaak!
04
Wat Yeph bijzonder maakt
Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. Transformeren betekent durven afwijken van gebaande paden. Buiten de bestaande kaders denken, koppen bij elkaar en ingewikkelde situaties samen aanpakken; dat is de weg. Doen wat nodig is, voor de jongere, het gezin én de maatschappij.
Maatwerk: verder kijken dan wat op papier past
Yeph bundelt alle ervaring en expertise van drie hoogspecialistische jeugdhulpaanbieders voor deze kleine groep jongeren. Onze gereedschapskist is goed gevuld. De eerste stap van het Expertiseteam is om de jongere en ouders echt te leren kennen.
“Heel veel ouders hebben zelf ook problematiek. Nare jeugdervaringen, trauma’s, schulden. De zorgen over hun kind in combinatie met de stress van het dagelijks overleven, zetten het vermogen om te leren enorm onder druk. Niet omdat ouders niet willen of kunnen, maar simpelweg omdat er door overbelasting niets meer bij kan. Een behandeling uitvoeren volgens de handleiding – zoals veel hulpverleners met de beste bedoelingen doen – werkt dan gewoon niet. Het is zaak eerst contact te maken en eventueel andere stappen te zetten. Out of the box denken en handelen!
Bea Hertsenberg
Contextueel gezinstherapeut
Het Expertiseteam biedt houvast en helpt om problemen samen te ontrafelen. Vanuit die basis gaan we met de jongere, het gezin en betrokken hulpverleners aan de slag. We zoeken altijd de ruimte om te doen wat in de praktijk werkt, niet wat op papier past.
Samen overwegen
Insteek is om 24-uurs verblijf bij Youké, Pluryn of ’s Heeren Loo waar kan te voorkomen. Samen met de jongere, het gezin, de gezinsvoogd, het wijkteam en al betrokken hulpverleners overwegen we zorgvuldig alle mogelijkheden voor lichtere jeugdhulp. We nemen zorg niet over, maar denken mee. Het liefst haken we in een zo vroeg mogelijk stadium aan, voordat problemen escaleren en opname in een hoogspecialistische voorziening nog het enige alternatief lijkt. Op tijd in contact zijn is dus cruciaal, zodat we kunnen meedenken, verbinden en elkaar kunnen aanvullen.
“Niet iedereen ziet op tijd wat complexe problematiek is en waar dus meer nodig is. Daarom geven wij ook voorlichting, bijvoorbeeld aan wijkteams. Zodat zij ons op tijd betrekken en we samen proberen te voorkomen dat problemen escaleren.”
Kees de Zwaan
Coach
Verklarende analyse bij complexe problematiek
Soms dreigt een uithuisplaatsing of doorplaatsing van een jongere, omdat al ingezette hulpverlening niet genoeg is. Ouders zien het niet meer zitten, verwijzers weten het niet meer. Tijd voor en ervaring met diagnostiek ontbreekt, terwijl begrijpen wat er speelt cruciaal is om samen verder te komen. Als het nodig is, kan het Yeph Expertiseteam ondersteunen bij het maken van een uitgebreide verklarende analyse. We onderzoeken samen met de jongere, ouders en hulpverleners dan de voorgeschiedenis, doen dossieranalyse. Gaan in gesprek over motivatie en toekomstwensen. Bijvoorbeeld wat er in eerdere hulpverlening niet of juist wel goed werkte. Juist bij complexe problematiek geldt: hoe beter we problemen samen begrijpen, hoe groter de kans op verbetering.
“Het Yeph Expertiseteam werkt niet vanuit een boekje, maar vanuit de bedoeling: de best mogelijke zorg voor déze jongere en dít gezin. We gaan voor wat helpt, niet voor wat hoort. Zo voegen we écht waarde toe.”
Pierre Klaasing
Regio adviseur
Partner voor het hele traject
Voor sommige jongeren is opname binnen een voorziening van Yeph de beste optie, vanwege de complexiteit van de problemen. We zorgen dan voor een goed en stevig behandeltraject, gericht op de toekomst. Direct bij de start zijn we al bezig met het perspectief. Wat is de volgende stap voor de jongere? Welke andere regionale zorgpartners moeten we aanhaken? Hoe betrekken we ouders en verwijzers goed in het traject? Alleen samen komen we verder.
Verbinding van expertises
De kracht van het Yeph Expertiseteam is de kracht van het samen doen. Hoogspecialistische jeugdhulp is teamsport. Bij hele ingewikkelde problematiek moeten we samenwerken en samen overwegen, met meerdere perspectieven en expertises aan één tafel.
Esther Kretz, gedragswetenschapper en systeemtherapeut i.o.: “In het Expertiseteam hebben we de tijd om casuïstiek en aanmeldingen echt goed uit te diepen, vanuit diverse disciplines. Dat multidisciplinaire is heel waardevol en belangrijk. We hebben collega’s met expertise op het gebied van autisme, hechting en trauma. Mensen die de dynamiek binnen gezinnen en binnen onze voorzieningen goed kennen. Bovendien zoeken we onze netwerkpartners op voor specifieke expertise, denk aan Rintveld voor eetstoornissen of Jellinek voor verslaving. We zijn voortdurend bezig met leren, ontwikkelen en expertises verbinden”.
Kalm brein: complexiteit is ons dagelijks werk
‘Makkelijke casussen’ heeft Yeph niet. Ons Expertiseteam is door de wol geverfd en heeft jarenlange ervaring in hoogspecialistische jeugdhulp. Een ouder die volkomen radeloos is? Een jongere die zichzelf snijdt en suïcidale uitspraken doet? Hoe heftig de situatie ook is, wij blijven kalm. Want we begrijpen waar het gedrag vandaan komt. We herkennen de onmacht en de frustratie. Hebben al vaak te maken gehad met explosieve situaties. Wat voor een ander de casus van z’n leven is – zo één die hij zich na 20 jaar nog steeds herinnert – is voor ons dagelijks werk.
We ondersteunen wijkteams, gecertificeerde instellingen (zoals SAVE en de William Schrikker Stichting) en netwerkpartners graag met onze kennis en schuiven aan bij experttafels. Geven psycho-educatie aan ouders om inzicht te geven hoe hun eigen problematiek effect heeft op hun kind. Zetten onze expertise in waar maar kan en nodig is.
Yeph Expertiseteam in het kort
Voor consultatie, advies en coaching. Biedt ondersteuning maar neemt de zorg niet over.
Gaat naar gezinnen en ketenpartners toe en denkt mee: wat is nú helpend voor de jongere?
Helpt passende zorg organiseren en doorstroom versnellen.
Het Expertiseteam
“Soms zijn verwijzers volledig gefocust op opname in een jeugdzorginstelling, maar zien ze na enkele gesprekken toch dat lichtere hulp een beter alternatief is. Het omgekeerde komt ook voor. Dat er lichte hulp is, maar dat in gesprekken alle alarmbellen af gaan.”
Samantha van Beekhoven
Regio adviseur
05
Een praktijkvoorbeeld
In sommige heftige situaties zien ouders het niet meer zitten en weten verwijzers niet meer wat te doen. Vaak ontbreekt de tijd voor en ervaring met diagnostiek, terwijl begrijpen wat er speelt cruciaal is om samen verder te komen. In dit soort gevallen kan het Yeph Expertiseteam ondersteunen. Hoe werkt dat precies?
Een voorbeeldcasus
écht passende zorg door samen te verdiepen
Een jongen van 14 woont thuis bij moeder, die door problemen van haarzelf en haar zoon volledig overbelast is. De betrokken ambulant hulpverleners geven aan dat het thuis niet langer gaat. Mogelijkheden in het netwerk zijn er niet. Verwijzer vindt de problemen zo heftig, dat zij denkt aan een behandelgroep van Yeph. Op basis van het dossier en daarin omschreven risico’s, lijkt een pleeggezin of gezinshuis niet haalbaar.
Stap 1
De verwijzer belt het Yeph Expertiseteam voor overleg (anoniem). Het Expertiseteam vraagt diverse zaken uit en gaat niet zomaar mee in het idee dat opname bij Yeph nodig is. Samen besluiten ze dat nader onderzoek nodig is. In afstemming met jongen en moeder, meldt de verwijzer de jongere aan bij Yeph.
Stap 2
Het Expertiseteam maakt een analyse van het aangeleverde dossier. Het meest recente diagnostiekrapport blijkt opgesteld op basis van eerdere, verouderde rapportages en één gesprek met moeder. De jongen zelf is niet gezien.
Stap 3
De klinisch psycholoog en contextueel gezinstherapeut van het Expertiseteam gaan, samen met verwijzer, bij het gezin op bezoek. Ze spreken moeder en zoon samen en apart van elkaar. Met toestemming van beiden, spreekt het Expertiseteam ook met de therapeut van jongen en met school.
Stap 4
De hulpvraag en bevindingen worden in het Expertiseteam besproken. Zorgvuldig worden de mogelijkheden voor hulp en voor- en nadelen overwogen. Er lijkt meer mogelijk dan het aanmelddossier deed vermoeden. De veerkracht en kwaliteiten van jongen, bieden aanknopingspunten voor een gezinsgerichte woonvorm.
Stap 5
De klinisch psycholoog en gezinsbegeleider spreken opnieuw met jongen, moeder en verwijzer. Samen beslissen zij dat een gezinshuis de voorkeur heeft boven een behandelgroep van Yeph. Het Expertiseteam helpt verwijzer bij het opstellen van een woonprofiel. Daarmee lukt het om een gezinshuis te vinden.
Door in gesprek te gaan en de juiste vragen te stellen voor meer context, krijgt de jongen lichtere en meer passende zorg.
Stap 1
De verwijzer belt het Yeph Expertiseteam voor overleg (anoniem). Het Expertiseteam vraagt diverse zaken uit en gaat niet zomaar mee in het idee dat opname bij Yeph nodig is. Samen besluiten ze dat nader onderzoek nodig is. In afstemming met jongen en moeder, meldt de verwijzer de jongere aan bij Yeph.
Stap 2
Het Expertiseteam maakt een analyse van het aangeleverde dossier. Het meest recente diagnostiekrapport blijkt opgesteld op basis van eerdere, verouderde rapportages en één gesprek met moeder. De jongen zelf is niet gezien.
Stap 3
De klinisch psycholoog en contextueel gezinstherapeut van het Expertiseteam gaan, samen met verwijzer, bij het gezin op bezoek. Ze spreken moeder en zoon samen en apart van elkaar. Met toestemming van beiden, spreekt het Expertiseteam ook met de therapeut van jongen en met school.
Stap 4
De hulpvraag en bevindingen worden in het Expertiseteam besproken. Zorgvuldig worden de mogelijkheden voor hulp en voor- en nadelen overwogen. Er lijkt meer mogelijk dan het aanmelddossier deed vermoeden. De veerkracht en kwaliteiten van jongen, bieden aanknopingspunten voor een gezinsgerichte woonvorm.
Stap 5
De klinisch psycholoog en gezinsbegeleider spreken opnieuw met jongen, moeder en verwijzer. Samen beslissen zij dat een gezinshuis de voorkeur heeft boven een behandelgroep van Yeph. Het Expertiseteam helpt verwijzer bij het opstellen van een woonprofiel. Daarmee lukt het om een gezinshuis te vinden.
Door in gesprek te gaan en de juiste vragen te stellen voor meer context, krijgt de jongen lichtere en meer passende zorg.
Utrechtse regio’s en Yeph: een partnerschap voor perspectief
Door te kiezen voor langdurig partnerschap, taakgerichte bekostiging en een Expertiseteam hebben de Utrechtse regio’s en Yeph een vernieuwende vorm van samenwerking ontwikkeld. Werken met één toegang en bovenregionale verbinding van kennis en verantwoordelijkheid is in het belang van deze kleine groep jongeren, hun gezin en de maatschappij.
“Ons Expertiseteam bestaat uit inhoudsdeskundigen en mensen die financieringsstromen en contracten heel goed snappen. Zij hebben goed contact met de gemeenten in de Utrechtse regio’s. Door die kruisbestuiving kunnen we – ook samen met andere zorgaanbieders – zorg realiseren die wat ongebruikelijk is, maar zo nodig.”
Hilde Weijts
Klinisch psycholoog
Zo maken de Utrechtse regio’s het verschil voor jongeren, gezinnen en hulpverleners:
-
Door steun en verbinding, ook als wij het even niet meer weten.
-
Door toewijzingen zonder einddatum, wat veel administratie scheelt.
-
Door de mogelijkheid om zorg écht integraal, multidisciplinair te bieden.
-
Door laagdrempelig bereikbaar en echt met ons in contact te zijn.
-
Door te luisteren en signalen die we afgeven serieus te nemen.
“Medewerkers van wijkteams hebben vaak weinig ervaring met uithuisplaatsingen. Dat is fijn, dat dit gelukkig weinig voorkomt. Maar voor die keren dat uithuisplaatsing wél nodig is, is onze expertise een absolute meerwaarde.”
Nienke Foolen
Gedragswetenschapper
“Ik vind de samenwerking van Yeph met de gemeenten best bijzonder. Op andere plekken zie ik toch vaak een bepaalde druk, omdat het om hele dure zorg gaat. Bij Yeph en de Utrechtse regio’s is de samenwerking veel constructiever, meer vanuit vertrouwen en de wil om het samen beter te doen.”
Anne van der Maas
Adviseur cliëntperspectief
De impact van Yeph
De gezamenlijke kennis van ’s Heeren Loo, Pluryn en Youké leidt tot:
-
Het voorkomen van uithuisplaatsing en instroom in hoogspecialistische jeugdhulp
-
Betere matching van zorg en meer continuïteit in zorg en onderwijs
-
Snellere doorstroom van hoogspecialistische naar lichtere zorg
Bewezen effectief
Daarmee is Yeph een bewezen effectieve en duurzame schakel in het zorglandschap. Het gaat niet om meer doen, maar om beter samenwerken. Daar zetten we graag nóg meer op in, samen met de Utrechtse regio’s en onze ketenpartners.
06
Uitdagingen binnen de hoogspecialistische jeugdhulp
We werken met jongeren en gezinnen met complexe hulpvragen, voor wie geen eenvoudige oplossingen bestaan. Vaak zitten ouders en ketenpartners met de handen in het haar en verwachten ze veel van behandeling op een van onze groepen. Maar een hoogspecialistische behandelgroep is niet voor elke jongere de oplossing. Sterker nog: hier onnodig verblijven kán jongeren mogelijk extra schade toebrengen. Juist daarom moeten we goed kijken wat werkt en wat beter moet, in het hele jeugdzorgsysteem.
Baat het niet, dan schaadt het wel
Bij de afweging welke zorg passend is, vragen we ons altijd af: biedt een tijdelijke opname in de hoogspecialistische jeugdhulp deze specifieke jongere een beter perspectief dan hulp thuis of op de plek waar de jongere momenteel verblijft? Welke alternatieven zijn er? Verblijf bij Yeph betekent voor de ene jongere een kans, maar voor de andere jongere een risico. Het is een keuze met veel impact, bijvoorbeeld op relaties of de afstand tot thuis. Voor elke uithuisplaatsing en overplaatsing geldt: baat het niet, dan schaadt het (mogelijk) wel.
“Jongeren bij Yeph kampen met forse problemen. Dat kan leiden tot echt heftige situaties, door agressie of zelfbeschadiging bijvoorbeeld. Je kunt dingen zien die je thuis niet snel tegenkomt.”
Bea Hertsenberg
Contextueel gezinstherapeut
Nee en succes verder…
…dat zeggen we zeker niet! Bij twijfel gaan we altijd in gesprek. We staan naast de jongere, het gezin en hulpverleners en denken mee wat wél kan. Want als problemen ernstig en ingewikkeld zijn, is samen doorzetten en verdragen soms echt een uitdaging. Voor jongere en ouders, maar ook voor broertjes, zusjes, familie, klasgenootjes, buren. Een sterk netwerk van vrijwillige én deskundige hulp is cruciaal.
Vele, vele afhankelijkheden
De best mogelijke zorg is vaak een puzzel. Alle stukjes moeten op het juiste moment op de juiste plek vallen. Yeph is daarbij afhankelijk van anderen, waar we niet direct invloed op hebben. Zo beslissen scholen zelf of zij een leerling aannemen en besluiten kinderrechters over de inzet van jeugdbescherming en machtigingen gesloten jeugdhulp. Vanuit Yeph kijken we steeds naar het totaalplaatje. We halen informatie op, verbinden en proberen alles vloeiend te laten verlopen. Bij de overgang van 18- naar 18+ bijvoorbeeld, waar ontzettend veel voor jongeren verandert.
Knelpunten in het bredere ‘sociaal domein’ hebben voor kwetsbare gezinnen met complexe hulpvragen al snel grote gevolgen. Wachtlijsten in de volwassen GGZ of onderwijsuitval leiden tot spanningen in de thuissituatie. Discontinuïteit in wijkteams of bij gecertificeerde instellingen vertraagt processen. Terwijl woningnood en tekorten in begeleid zelfstandig of beschermd wonen perspectieven onder druk zetten. Het vasthouden van motivatie en vertrouwen is moeilijk, wanneer perspectief ontbreekt. Dit heeft direct invloed op de behandelmotivatie en het behandelresultaat. Het vormt een risico dat een jongere terugvalt.
“De uitdaging is vaak niet het begrijpen wat een jongere of gezin nodig heeft maar het vinden van mogelijkheden om daarin te voorzien. Zeker als meer, sneller of iets anders nodig is dan we gewend zijn. Samen afwijken van de norm lukt alleen als we elkaar goed kennen en er écht voor willen gaan.”
Samantha van Beekhoven
Regio adviseur
Niet alles is meetbaar
De waarde die we vanuit Yeph toevoegen is niet altijd objectief meetbaar. Want hoe meet je ongrijpbare aspecten als zelfvertrouwen, een veilig gevoel en betere relaties? Terwijl we juist op die aspecten inzetten, omdat ze het verschil maken in het leven van jongeren.
Daarnaast draait veel van ons werk niet om problemen oplossen. Het gaat om problemen voorkomen en met problemen leren omgaan. Dat geldt zowel voor de jongeren en gezinnen, als voor verwijzers en hulpverleners. Het effect daarvan is lastig meetbaar. Het betekent de ene keer dat we minder doen: we voorkomen of verkorten hoogspecialistische hulp. De andere keer doen we méér: we versnellen, helpen intensiever of (veel) langer dan verwacht. Onder de streep blijven de cijfers gelijk. Maar de toegevoegde waarde is enorm.
Dealen met de heftige realiteit
Werken in de hoogspecialistische jeugdhulp is topsport. Onze medewerkers moeten maximaal presteren, dag in dag uit. Altijd alert zijn en op de juiste manier reageren, kunnen omgaan met heftige emoties, agressie en dilemma’s, veel narigheid verdragen. Logisch dus, dat medewerkers soms uitgeput raken en zelf hulp nodig hebben.
“Het heftigste dat ik heb meegemaakt, was met een jongen van 11 uit Syrië. Hij stak zichzelf in brand. Dat is óók de realiteit van ons werk: dat je zoveel probeert met z’n allen, maar niks helpt.”
Martin
Pedagogisch hulpverlener
We blijven verbinden voor hoop en perspectief
Hoezeer we ook ons best doen, de realiteit is ook dat niet elk traject eindigt volgens plan. Jongeren, ouders en verwijzers maken eigen keuzes, soms ook tegen onze adviezen in. In heel uitzonderlijke situaties is doorgaan met een behandeling niet langer verantwoord, omdat dit voor andere jongeren of personeel te onveilig is. Zo kunnen delicten aanleiding zijn voor doorplaatsing naar een justitiële jeugdinrichting.
Betekent dit dat we opgeven? No way!
Juist als het moeilijk wordt, hebben jongeren en gezinnen ons het hardst nodig. Daarom blijven we samenwerken, verbinden en steeds opnieuw zoeken naar de best mogelijke hulp en perspectief.
“Echte vooruitgang vraagt niet om meer regels, maar om ruimte en continuïteit. We hebben beleid nodig dat rechtdoet aan de realiteit en uitzonderlijke kwetsbaarheid van deze jongeren en gezinnen. Sparren hierover? Onze deur staat altijd open.”
Saskia Peerenboom
Manager Yeph
07
Wat ons drijft
Yeph gelooft in kleine stappen met grote waarde. Juist jongeren met traumatische ervaringen, die veel afwijzingen en wisselingen van school en hulpverlening hebben meegemaakt, verdienen de best mogelijke hulp.
Samen zorgen we voor stappen vooruit, soms klein, maar zo belangrijk om verder te kunnen. Een meisje dat zich durft uit te spreken, een jongen die weer naar school gaat, ouders die weer in gesprek zijn. Menselijke groei en herstel van vertrouwen. Dat zijn de lichtpuntjes waarvoor wij het doen.
Verhalen van een jongere, een ouder en een gedragswetenschapper
Jongere
Alyssa
Ik heb verschillende therapieën gedaan, zoals psychomotorische therapie, dan doe je veel met beweging. En cognitieve gedragstherapie, daar praatte ik over moeilijke dingen van vroeger. Ik ben nu minder snel boos en maak geen spullen meer kapot. Ik zie ook wel dat ik gegroeid ben, ik durf nu met vriendinnen en volwassenen te praten.
Gedragswetenschapper
Marije
Voor Julian waren wij de 23e plek. Dankzij Yeph konden we op de behandelgroep echt doen wat voor hem nodig was. We hebben heel intensief zorg verleend en konden als behandelteam blijven staan, door tijdelijke inzet van een extra begeleider. Het was moeilijk, maar hierdoor hebben we een 24e doorplaatsing en opname in de JeugdzorgPlus voorkomen. Die onvoorwaardelijke basis is nodig, juist voor jongeren die gewend zijn afgewezen te worden. Over een tijdje gaat Julian naar een Perspectiefhuis om te leren zelfstandig te worden.
Ouder
Willy
Na een paar gesprekken met een systeemtherapeut van Yeph begreep ik wat er aan de hand was. Samen hebben we teruggekeken. Naar onze eigen opvoeding, nare dingen uit het verleden en de manier waarop we als gezin met verlies en problemen omgaan. Ik begrijp nu beter wat er gebeurt en wat ik zelf kan doen. Een uithuisplaatsing van mijn zoon was niet de oplossing. Ik heb vertrouwen dat we hier uit gaan komen en gun iedereen een expert van Yeph.
Zo snel mogelijk weer overbodig worden
Yeph helpt jongeren, ouders en hulpverleners. Samen zoeken we manieren om de ontwikkeling van jongeren en het gezinsleven positief te beïnvloeden. We willen niets liever dan dat jongeren en hun gezin een mooie volgende stap maken en dat wij als hoogspecialistische jeugdhulp zo snel mogelijk overbodig zijn. Wat het perspectief ook is, doorstroom is eigenlijk altijd ingewikkeld. Het Yeph Expertiseteam weet hier echt versnelling in te brengen. Dat is in de eerste plaats goed voor jongeren en gezinnen, maar het bespaart natuurlijk ook geld. En dat is precies wat de Utrechtse regio’s van Yeph als partner mogen verwachten: kwaliteit op inhoud én bedrijfsvoering.
